Według statystyk, Warszawskie Metro (linia M1 i M2), które w tym roku obchodzi swoje 30-lecie, przewozi codziennie ok. 700 tys. pasażerów. Jak wynika z raportu Biblioteki Narodowej na temat czytelnictwa w Polsce, ok. 40 proc. z nich to osoby czytające (według badań za 2024 rok czytelnictwo w Polsce ustabilizowało się właśnie na takim poziomie). Choć sprawa z pewnością jest dużo bardziej skomplikowana, to wystawa potwierdza, że warszawiacy czytają. Czytają w metrze.
Wystawa fotograficzna pt. „Następna stacja: BIBLIOTEKA”, przygotowana przez Bibliotekę Mokotów, jest właśnie o tym. Prezentujemy fotografie osób, które czytają podczas podróży metrem. Bo czas spędzony w drodze do pracy lub do domu wcale nie musi być niczyj, może być nasz własny. Jest tylko jeden warunek – według nas to książka.
– Czytanie to jedna z niewielu czynności, która pozwala nam być w dwóch miejscach naraz. Fizycznie wciąż jesteśmy w sercu Mokotowa, wśród zgiełku i tłumu, ale mentalnie odzyskujemy autonomię. To właśnie ta niedoceniana wartość literatury – umiejętność tworzenia intymnej, prywatnej strefy komfortu w samym środku publicznej przestrzeni – podkreśla Robert Kijek, dyrektor Biblioteki Mokotów. – Jako Biblioteka Publiczna im. Zygmunta Łazarskiego w Dzielnicy Mokotów jesteśmy dumni, że możemy być „stacją początkową” dla osób podróżujących. Naszą misją jest nie tylko udostępnianie zbiorów, ale właśnie stwarzanie warunków do tego, by każdy mógł odnaleźć dla siebie ten bezcenny czas, jaki daje czytanie – czy to w wygodnym fotelu w domu, czy na twardym siedzeniu pędzącego wagonu metra.
Wystawa jest efektem ponadrocznego projektu fotografowania osób czytających w metrze, który początkowo był tylko zabawą. Pracownicy Biblioteki Mokotów ścigali się, kto zrobi więcej zdjęć na trasie pomiędzy mokotowskimi stacjami. Powstała ogromna kolekcja fotografii, która nie mogła się zmarnować – na wystawie zaprezentowano tylko mały jej wycinek. Czytanie w metrze coś o nas mówi – nie tylko to, że nie lubimy marnować czasu w podróży, ale też że książka dla każdego może być czymś innym: wytchnieniem, źródłem wiedzy, inspiracją. Co dobrze było widać na twarzach pasażerów, gdy podczas lektury pojawiało się uniesienie brwi, przelotny uśmiech czy cień grozy.
– Świat mknie ku przyszłości. Technologie przyspieszają, wykonując za nas coraz więcej zadań. Metro sunie z prędkością, za którą jesteśmy wdzięczni. Ale nasze mózgi potrzebują czasem zwolnić, zachwycić się, uśmiechnąć, wzruszyć, po prostu odetchnąć. Czytanie to idealne rozwiązanie: wyrównuje oddech, pozwala przyhamować, niweluje stres, buduje dystans do problemów codzienności, wzmacnia dobrostan – ocenia Maria Deskur, prezeska zarządu Fundacji Powszechnego Czytania.
Zapraszamy na stację metra Wilanowska do 31 stycznia 2026 roku na wystawę fotograficzną „Następna stacja: BIBLIOTEKA”. Przyjrzyjcie się zdjęciom, bo być może kogoś (siebie?) rozpoznacie…
Za pomoc w realizacji wystawy Biblioteka Mokotów dziękuje Warszawskiemu Metru oraz Stowarzyszeniu Stacja Muranów. Projektowi wsparcia udzieliły również Fundacja Powszechnego Czytania oraz Polska Sekcja IBBY.
