Ostatnie Warszawskie Badanie Ruchu było przeprowadzone w 2015 r. Jak zmieniła się Warszawa i metropolia w kontekście transportowym przez ostatnie 10 lat?
Jak obecnie podróżują Warszawiacy?
Od 2015 r. znacznie wzrosła liczba mieszkańców Warszawy, ale wzrost był wyraźniejszy w gminach metropolii warszawskiej. 11 lat temu w stolicy mieszkało ok. 1 mln 700 tys. osób, a liczba mieszkańców powiatów metropolitarnych wynosiła nieco ponad 1 mln 200 tys. Z najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że w ubiegłym roku w Warszawie było ponad 1 mln 850 tys. mieszkańców (wzrost o 124 tys., czyli 7 proc.), a gminy metropolitarne zamieszkiwało ponad 1 mln 400 tys. osób (wzrost o 187 tys. i 15 proc.).
W ciągu tych 10 lat znacznie wzrosła sama liczba podróży, policentryczność Warszawy i dostępność usług lokalnych. Zmieniła się też mobilność mieszkańców stolicy. Duży wpływ na zachowania transportowe Warszawiaków miała pandemia COVID-19. Zgodnie z wynikami Warszawskiego Badania Ruchu 23 proc. pracujących Warszawiaków pracuje dziś zdalnie lub hybrydowo.
WBR badał wszystkie podróże mieszkańców Warszawy i metropolii powyżej 6 roku życia w całym dniu roboczym.
– Chcieliśmy dowiedzieć się jak, dokąd i czym przemieszczają się mieszkańcy metropolii warszawskiej, oraz jakie natężenie ruchu występuje w kluczowych punktach sieci transportowej. Te informacje umożliwiły nam budowę modelu ruchu, który ułatwia zaplanowanie optymalnych rozwiązań transportowych na przyszłość – mówią koordynatorzy projektu z Wydziału Polityki Mobilności Biura Funduszy Europejskich i Polityki Rozwoju m.st. Warszawy.
Jaki środek transportu Warszawiacy wybierają w drodze do i po dzielnicach centralnych?
Aż 40,6 proc. wszystkich podróży kończących się w granicach Strefy Czystego Transportu wykonywanych jest transportem zbiorowym, 33 proc. pieszo a tylko 23,6 proc. samochodem osobowym.
Udział podróży pieszych jest bardzo wysoki w takich dzielnicach, jak Śródmieście, Mokotów czy Praga Północ. Udział poszczególnych rodzajów podróży mieszkańców Warszawy jest obecnie bardzo zbliżony do takich miast jak: Bruksela, Helsinki, Londyn, Madryt i Paryż –dane EMTA (European Metropolitan Transport Authorities – Związek Europejskich Metropolitalnych Zarządów Transportu) z 2024 r.
Jaki środek transportu Warszawiacy wybierają w podróżach w dzielnicach poza centralnych?
Podróże poza obszarem SCT - najczęściej odbywają się pieszo tj. 37,3 proc. Wzrasta też znaczenie samochodu osobowego (35,5 proc.) a spada transportu publicznego (23,6 proc.).
Jak podróżują mieszkańcy gmin metropolii warszawskiej?
W codziennych podróżach mieszkańców gmin podwarszawskich największą rolę odgrywa samochód osobowy. Widać jednak, że w zależności od miejsca docelowego podróży zmieniają się role innych środków transportu.
W podróżach nie przekraczających granic Warszawy tylko w 6,2 proc. wykorzystywany jest transport zbiorowy, jednak gdy podróż kończy się Warszawie jest to już 20,7 proc. W przypadku dojazdu do Strefy Czystego Transportu wartość ta rośnie aż dwukrotnie do niemal 40 proc.
Jakie wnioski z Warszawskiego Badania Ruchu?
Badanie wykazało, że w Warszawie i metropolii funkcjonują trzy modele mobilności: ścisłe centrum Warszawy, Warszawa poza ścisłym centrum oraz metropolia. Transport zbiorowy jest kręgosłupem komunikacyjnym metropolii – systemowa rola metra, tramwajów, autobusów i kolei regionalnej pozostaje kluczowa, obsługując w godzinach szczytu setki tysięcy pasażerów i zapewniając sprawne połączenia w całej aglomeracji – szczególnie w relacjach do i po dzielnicach centralnych miasta.
Rozwój Warszawy jako miasta wieloośrodkowego – wzrost znaczenia usług lokalnych sprzyja skróceniu dystansów podróży, form ich wykonywania i decentralizacji przemieszczeń. Wpływ pracy zdalnej i hybrydowej - zmiana intensywności podróży w godzinach szczytu oraz zmiany rytmu pozostałych podróży w ciągu dnia.
Analiza danych wykazała, że Warszawiacy podróżują obecnie częściej po swojej dzielnicy, a mniej w relacji do centrum miasta niż w 2015 r. Podróże są rzadziej skoncentrowane w szczytach przewozowych. Liczba samochodów wjeżdżających do Warszawy wzrosła z 0,96 mln do 1,7 mln (jest to liczba samochodów przekraczających granice Warszawy). Na wzrost udziału podróży samochodami we wszystkich podróżach znaczący wpływ miało pojawienie się (w 2014 r.) przejazdów na aplikację – tylko w ostatnich latach liczba licencji wzrosła siedmiokrotnie – z ok 11 tys. (2018 r.) do ok. 75 tys. obecnie. To całkowicie nowy sposób przemieszczania się w mieście, a przejazdy samochodami na aplikację zaliczane są do podróży samochodami.
Brak rozwiązań systemowych – ustawy metropolitalnej - odpowiednie rozwiązania metropolitalne są kluczowe dla zapewnienia mieszkańcom wysokiej jakości usługi transportu zbiorowego. Zauważalny jest bardzo wysoki potencjał dla mobilności aktywnej, przede wszystkim pieszej. Sporo osób wybiera również rower jako – często już całoroczny – sposób przemieszczania się po mieście.
Warszawskie Badanie Ruchu 2024/25 wykonało wybrane w przetargu konsorcjum: Instytut badawczy PBS (lider) i Via Vistula. Realizacja badania jest jednym z działań wynikających z Planu zrównoważonej mobilności miejskiej dla metropolii warszawskiej 2030+ (SUMP).
