– W naszym mieście powstaje największy dokument planistyczny w Polsce, czyli plan ogólny, którym zostanie objętych ponad 500 km kw. powierzchni stolicy – podkreśla Renata Kaznowska, zastępczyni prezydenta m.st. Warszawy i dodaje: – Plan ogólny podzieli miasto na niemal 16 tysięcy stref planistycznych, honoruje wszystkie obowiązujące plany miejscowe oraz ujmuje, te które są na ukończeniu. Co istotne, plan przewiduje pozostawienie wszystkich Rodzinnych Ogródków Działkowych.
Konsultacje społeczne dopiero w listopadzie
Zgodnie z ustawą, w przypadku Warszawy, aż 80 instytucji, w tym. m.in. Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska, Wody Polskie czy Urząd Transportu Kolejowego, musi uzgodnić lub zaopiniować projekt planu ogólnego.
– To nie jest jeszcze czas na konsultacje społeczne, ponieważ w ramach uzgodnień projekt będzie ulegał zmianom. Jednocześnie, już na tym etapie Warszawa jest zobligowana do umieszczenia tej wstępnej wersji projektu w Biuletynie Informacji Publicznej (BIP) – co nastąpi dzisiaj w godzinach wieczornych. Każdy może zatem zapoznać się z jego treścią, ale nie może jeszcze złożyć do niego swoich uwag – zwraca uwagę wiceprezydentka Renata Kaznowska.
Będzie to możliwe dopiero podczas konsultacji społecznych, których rozpoczęcie jest zaplanowane na listopad tego roku. Będą one powiązane z konsultacjami projektu strategii rozwoju Warszawy 2040+.
Zalety tworzenia planu ogólnego i jego wady
Plan ogólny ma przede wszystkim na celu zapewnienie ładu przestrzennego i umożliwienie dalszego długofalowego i harmonijnego rozwoju miasta. Zaletą planu, jako nowego rodzaju dokumentu, jest dalsze porządkowanie procesu planowania przestrzennego w skali całego państwa, a także połączenia go z rozwojem społecznym i demograficznym. Wadą są natomiast mało elastyczne zasady jego sporządzenia, w tym sztywne ramy wyliczania zapotrzebowania na nową zabudowę mieszkaniową. Ustawa, na mocy której prowadzone są prace nad planem ogólnym i strategią, została przyjęta jeszcze przez sejm poprzedniej kadencji, a jej główne założenia zostały uzgodnione z Komisją Europejską i wpisane do KPO przez rząd PiS.
Założenia Warszawy przy pracach nad planem ogólnym
Warszawa przyjęła kilka ważnych założeń, aby w stopniu maksymalnym, dopuszczonym przepisami prawa sprostać oczekiwaniom mieszkańców:
Po pierwsze, stołeczny ratusz przyjął, że należy kontynuować politykę przestrzenną zawartą w już obowiązujących miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego - zostały one uwzględnione w projekcie planu ogólnego. Tutaj praktycznie nic się nie zmienia. Uwzględnione zostaną również projekty planów miejscowych, które są zaawansowane.
Po drugie, miasto starało się w możliwie największym stopniu wyjść naprzeciw postulatom zgłaszanym przez mieszkańców. Przykładowo, plan ogólny w jeszcze większym niż dotychczas stopniu ochrania tereny ogrodów działkowych.
Po trzecie, mimo mało optymistycznych prognoz demograficznych, zakładających w perspektywie 20 lat niewielki (względem dawnych założeń) przyrost mieszkańców, stołeczny ratusz wykorzystał wszystkie dopuszczone prawnie narzędzia, żeby móc wyznaczyć nowe tereny pod rozwój zabudowy mieszkaniowej. Są one wskazane przede wszystkim blisko infrastruktury miejskiej (wodociągów, kanalizacji, dróg i obiektów społecznych) - tak, aby zadbać o jakość życia przyszłych mieszkańców. Dodatkowo, chcemy, aby zagospodarowywały się one w sposób skoordynowany, a nie na podstawie wybiórczych decyzji.
Po czwarte, stawiamy na jakość życia mieszkańców oraz sprawny i zrównoważony rozwój stolicy. Bieżące dane demograficzne, tj. ujemne saldo urodzeń względem zgonów, a także zaostrzenie polityki migracyjnej Polski powodują, że Warszawa będzie miastem, w którym długość życia będzie rosnąć, ale które nie będzie już dynamicznie się rozrastać. W perspektywie 20 lat osiągnie poziom niecałych 2 mln mieszkańców. To zaś będzie mieć przełożenie na bazę podatkową, która finansuje budżet miejski.
Powyższe założenia umożliwiają powiązanie rozwoju przestrzennego z możliwościami budżetowymi miasta oraz zapewnienie ogromnej przestrzeni na rozwój mieszkalnictwa. Możliwa do realizacji na podstawie planu ogólnego powierzchnia użytkowa mieszkań (PUM) będzie mogła wzrosnąć w perspektywie 20-letniej o blisko 33 miliony m kw., co stanowi około 50 proc. obecnie istniejącego PUM Warszawy. Innymi słowy: sektor mieszkalnictwa będzie miał możliwość budowy mieszkań odpowiadających połowie już istniejącej powierzchni lokali.
Kolejne etapy prac nad planem ogólnym
Harmonogram prac jest napięty i stanowi wyzwanie dla samorządów, podobnie jak dla wymienionych w ustawie organów uzgadniających i opiniujących. Warszawa, podobnie jak inne gminy w Polsce, ma czas na uchwalenie planu ogólnego do końca czerwca 2026 roku. Brak tego dokumentu będzie rodzić konkretne problemy, np.: nie będzie można, co do zasady, przystępować do sporządzania nowych miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego; nie będzie można procedować nowych wniosków o decyzje o warunkach zabudowy.
Kolejny krok to konsultacje społeczne
Obecny kształt planu, który został zamieszczony w BIP, z całą pewnością nie jest docelowy. Istotne zmiany mogą pojawić się w wyniku uzgodnień i opiniowania z instytucjami zewnętrznymi, ale przede wszystkim w połowie listopada tego roku rozpoczną się konsultacje społeczne, podczas których każdy będzie mógł zgłosić do niego swoje uwagi.
Jarosław Jóźwiak, radny m.st. Warszawy podkreśla: – Publikowanie w BIP dokumentu, który jest na bardzo wczesnym etapie, przed uzyskaniem obligatoryjnych uzgodnień i opinii, może wprowadzać w błąd, ponieważ jest oczywiste, że finalny dokument może znacznie odbiegać od jego pierwotnego kształtu. Jest to jednak wymóg ustawowy, ani Warszawa, ani żadna inna gmina w Polsce nie miała wpływu na ostateczny kształt tej ustawy.
Poprawki wprowadzone na tym etapie prac wpłyną również na sposób rozstrzygnięcia wniosków do projektu planu ogólnego, które miasto zbierało we wrześniu 2024 roku. Warto przypomnieć, że wówczas wpłynęło ponad 39 tys. wniosków do projektu planu ogólnego, które zawierały blisko 64 tys. oddzielnych postulatów – wszystkie należało przeanalizować. Ich wykaz, wraz z propozycją rozpatrzenia, zgodnie z ustawową procedurą zostanie opublikowany przed rozpoczęciem konsultacji społecznych, a których rozpoczęcie zaplanowaliśmy na połowę listopada tego roku.
