Ogród Wiśniowy Reiwa został oficjalnie otwarty 28 kwietnia 2019 roku. Uroczystość swą obecnością zaszczycił Jego Ekscelencja Ambasador Japonii Tsukasa Kawada, który posadził swoje drzewo wiśniowe wspólnie z wiceprezesem Polskiej Akademii Nauk prof. Romualdem Zabielskim – głównym inicjatorem stworzenia ogrodu wiśni japońskich w Powsinie. W sadzeniu pierwszych drzewek wiśniowych brali udział także członkowie Rady Dzielnicy Ursynów i liczni przyjaciele Ogrodu Botanicznego w Powsinie. 1 lipca 2019 roku swoje drzewo w Ogrodzie Reiwa zasadził Jego Cesarska Wysokość Następca Tronu Książę Akishino wraz z małżonką Jej Cesarską Wysokością Księżną Kiko. Cesarska para przebywała wtedy w Polsce z okazji 100-lecia nawiązania stosunków dyplomatycznych pomiędzy naszymi krajami. Obecnie w kolekcji roślin japońskich podziwiać możemy 50 gatunków wiśni w odmianach takich jak, między innymi, wiśnia „Fugenzo”, wiśnia różowa, „Pendula” wiśnia jedońska, wiśnia zwisła czy „Snow Fountains”. Poza wiśniami, w ogrodzie rosną również japońskie odmiany bambusów oraz ozdobne byliny takie jak na przykład konwalnik płaskopędowy, zawciągowiec zwyczajny, czy zawilec hupeheński. Kolekcja roślin japońskich jest cały czas rozwijana.
Warto przypomnieć, że kwitnące Sakury to jeden z symboli Japonii. Już od kilku lat w Ogrodzie Botanicznym PAN w okresie kwitnienia tych przepięknych roślin organizowany jest „Miesiąc Japoński”. Wydarzeniu patronuje Ambasada Japonii w Polsce.
Z kolei w maju w Ogrodzie licznie kwitną azalie i pierwsze róże, a kolekcja róż Ogrodu Botanicznego PAN w Powsinie jest największą w Polsce i jedną z najcenniejszych pod względem wielkości i różnorodności w świecie. Maj to również koncerty fortepianowe odbywające się w ramach „Festiwalu Floralia”, którego jubileuszowa 30. edycja czeka nas w tym roku.
O szczegółach wszystkiego, co będzie się działo w Ogrodzie w najbliższym czasie rozmawiam z Agnieszką Pfeiffer – kierowniczką Działu Obsługi Zwiedzających.
PASSA: Już w najbliższy weekend (18–19 kwietnia) czeka nas w ogrodzie jedno z najbardziej lubianych przez odwiedzających wydarzeń – Festiwal Hanami, odbywający się co roku w ramach tzw. „Miesiąca Japońskiego”. Proszę powiedzieć, jakie atrakcje zaplanowali państwo w tym roku?
AGNIESZKA PFEIFFER: Festiwal Hanami 2026 w Ogrodzie Botanicznym Polskiej Akademii Nauk w Powsinie zapowiada się jako wyjątkowe, wielowymiarowe wydarzenie, które łączy w sobie atmosferę wiosennego pikniku, festiwalu kultury i targów tematycznych. Odbędzie się w dniach 18 i 19 kwietnia w godzinach od 9 do 17 i jak co roku pozwoli odwiedzającym zanurzyć się w estetyce oraz tradycji Japonii.
Program został przygotowany z myślą o bardzo szerokiej publiczności, zarówno rodzinach z dziećmi, jak i osobach dorosłych poszukujących inspirujących doświadczeń. Wśród atrakcji znajdą się prelekcje i wykłady przybliżające różne aspekty kultury japońskiej, od sztuki i tradycji po codzienne zwyczaje. Ważnym elementem wydarzenia będzie rozbudowana strefa warsztatowa, zlokalizowana w dużym namiocie festiwalowym, gdzie przez cały dzień odbywać się będą zajęcia praktyczne i animacje.
Tegoroczną nowością będzie wystawa kimon oraz japońskiego rzemiosła artystycznego, która pozwoli przyjrzeć się z bliska kunsztowi i detalowi charakterystycznemu dla tej kultury. Całość dopełni wyjątkowa sceneria ogrodu wiosną. Czas kwitnienia drzew i świeżej zieleni sprawia, że Hanami nabiera szczególnego, autentycznego charakteru. Festiwal współorganizowany jest z Fundacją Ikigai.
Czy aby wziąć udział w wydarzeniach w ramach Festiwalu Hanami trzeba kupić dodatkowe bilety? W jaki sposób zarejestrować się na poszczególne atrakcje?
Aby wziąć udział w festiwalu, należy zakupić specjalny bilet eventowy. Jest on dostępny zarówno w kasach ogrodu, jak i online na stronie internetowej. Bilet uprawnia do wejścia na teren ogrodu oraz na wydarzenie i do korzystania z całodniowej oferty.
Maj przez wielu uważany jest za najpiękniejszy miesiąc w roku. W tym czasie w ogrodzie zakwitają różaneczniki i azalie. Kolekcja róż, którą posiadają państwo w ogrodzie, to największa kolekcja róż w Polsce i jedna z najcenniejszych na świecie pod względem różnorodności odmian i gatunków. Proszę opowiedzieć nam coś więcej o tej kolekcji ?
Maj to rzeczywiście moment, w którym ogród pokazuje swoje najbardziej spektakularne oblicze. Oprócz różaneczników i azalii zaczynają wtedy kwitnąć także pierwsze róże, zapowiadając długi i niezwykle barwny sezon.
Szczególną dumą ogrodu jest Kolekcja Narodowa Odmian Uprawnych Róż – największa w Polsce i jedna z najbardziej znaczących kolekcji na świecie pod względem różnorodności. Jej początki sięgają 1998 roku, natomiast w 2008 roku uzyskała oficjalny status kolekcji narodowej. Obecnie obejmuje około 1000 taksonów i zajmuje powierzchnię około jednego hektara.
Kolekcja ma charakter przekrojowy – prezentuje zarówno dawne, historyczne odmiany, jak i najnowsze osiągnięcia hodowlane z całego świata. Znajdziemy tu wszystkie najważniejsze grupy róż: parkowe, pnące, rabatowe, wielkokwiatowe, okrywowe i miniaturowe, a także odmiany o szczególnym znaczeniu dla historii hodowli.
Ogromnym atutem kolekcji jest rozciągnięty w czasie okres kwitnienia. Pierwsze kwiaty pojawiają się już pod koniec kwietnia i na początku maja, zwłaszcza wśród róż parkowych. Następnie kolejne grupy kwitną przez całe lato, a niektóre odmiany, szczególnie okrywowe, zdobią ogród aż do późnej jesieni, a nawet pierwszych przymrozków. Dzięki temu kolekcja pozostaje atrakcyjna przez wiele miesięcy, zmieniając swój charakter wraz z porami roku.
Co będzie się działo w ogrodzie w majówkę?
Majówka to jeden z najbardziej intensywnych i lubianych okresów w kalendarzu wydarzeń ogrodu. Tradycyjnie odbędzie się kiermasz rzemiosła, rękodzieła i produktów regionalnych, który co roku przyciąga szerokie grono wystawców i odwiedzających. To doskonała okazja, aby spotkać twórców, poznać lokalne produkty i znaleźć unikatowe wyroby.
W programie znajdą się także warsztaty haftu wilanowskiego, organizowane we współpracy ze Stowarzyszeniem Urzecze, które przybliżą uczestnikom lokalne tradycje i techniki rękodzielnicze. Dodatkowo zaplanowano wydarzenia literackie i spotkania tematyczne, które pozwolą spojrzeć na ogród z nieco innej, bardziej refleksyjnej perspektywy.
Czym jest cykl spotkań „Botaniczna Rabatka”?
„Botaniczna Rabatka” to cykl spotkań łączących świat literatury, nauki i przyrody. Ich celem jest przybliżanie tematów botanicznych w przystępny, inspirujący sposób, często poprzez rozmowy wokół książek. Najbliższe spotkanie poświęcone będzie publikacji „Eucalyptus” autorstwa Stephena D. Hoppera – wybitnego australijskiego badacza. Uczestnicy będą mieli okazję poznać niezwykły świat eukaliptusów, ich różnorodność, znaczenie ekologiczne oraz wyzwania związane z ich ochroną.
Szczególnie interesującym wątkiem będzie spojrzenie na eukaliptusy z perspektywy rdzennych mieszkańców Australii, których wiedza i podejście do przyrody mogą stanowić cenną inspirację współcześnie. Dodatkową atrakcją będzie prezentacja oryginalnego obrazu aborygeńskiego „Bush Medicine”, wykonanego tradycyjną techniką kropkowania.
W tym roku odbędzie się jubileuszowa 30. edycja festiwalu „Floralia Muzyczne”. Kiedy festiwal się rozpocznie i jak będzie wyglądał?
„Floralia Muzyczne – Muzyka w Kwiatach” to wydarzenie o wyjątkowym charakterze, które od lat łączy muzykę fortepianową z pięknem przyrody. Festiwal został zapoczątkowany w 1996 roku z inicjatywy pianistki Anna Maria Stańczyk i od tego czasu nieprzerwanie rozwija swoją formułę. Jego ideą jest prezentowanie muzyki w naturalnej plenerowej przestrzeni ogrodu, przedstawiamy w szczególności twórczość Fryderyka Chopina i kompozytorów romantycznych. Koncerty odbywają się w każdą niedzielę maja i czerwca, tworząc cykl spotkań z muzyką w otoczeniu zieleni i kwiatów.
Na przestrzeni lat festiwal zyskał międzynarodową renomę i stał się jednym z ważniejszych wydarzeń pianistycznych w Polsce. Występowali tu zarówno uznani artyści, jak i młodzi pianiści rozpoczynający swoją karierę. Jubileuszowa edycja z pewnością będzie okazją do podsumowań, ale także do kolejnych muzycznych odkryć.
Kiedy będzie można wziąć udział w kolejnych Botanicznych Piątkach?
Botaniczna Piątka to propozycja dla wszystkich, którzy lubią aktywnie spędzać czas. Jest to bieg rekreacyjny na dystansie około 5 kilometrów, którego trasa prowadzi przez malownicze alejki ogrodu. Wydarzenie ma charakter otwarty, mogą w nim uczestniczyć zarówno doświadczeni biegacze, jak i osoby, które preferują spokojniejszy marsz lub nordic walking. Ważna jest tu nie tylko aktywność fizyczna, ale także przyjemność płynąca z przebywania wśród natury. Najbliższe edycje odbędą się 29 maja (edycja nocna, o wyjątkowym klimacie) oraz 19 lipca (edycja letnia).
Jakie jeszcze ciekawe wydarzenia zaplanowane są w ogrodzie w najbliższym czasie?
Ogród stale rozwija swoją ofertę i przygotowuje kolejne propozycje dla odwiedzających. Już teraz można odwiedzić wystawę „Wewnętrzny Ogród” autorstwa Ewy Goral, prezentowaną w Fangorówce od środy do niedzieli w godzinach od 11 do 17. Kuratorką wystawy jest Mira Walczykowska. Ewa Gorol w swej twórczości czerpie inspiracje z natury, traktując ją jako obszar do eksploracji. Jej celem nie jest wierne odzwierciedlanie tego, co w przyrodzie widzimy. Rośliny, które maluje stają się przyczynkiem do tworzenia własnych alternatywnych wizji świata przyrody. Gdy uważnie przyjrzymy się detalom na obrazach, takim jak płatki kwiatów, żyłki na liściach, sploty korzeni to dostrzeżemy, że niektóre rośliny przybierają nieco abstrakcyjne formy. To, co znamy z naszych ogrodów zaczyna się wymykać jasnym definicjom, bo w rzeczywistości te przepiękne obrazy pełne ekspresji i intensywnych barw przywołują nam wizję natury powstałą gdzieś na granicy jawy i snu, balansując pomiędzy realnością a abstrakcją.
W najbliższych miesiącach zaplanowano również liczne warsztaty – ceramiczne, florystyczne i rękodzielnicze – a także spacery tematyczne z przewodnikiem, które pozwolą lepiej poznać kolekcje ogrodu. W programie znajdą się także wydarzenia specjalne, takie jak weekend francuski, wystawa kaktusów i sukulentów czy koncerty przy świecach.
W kwietniu Ogród otwarty jest codziennie od godziny 9 do godziny 19. Czynne są już oba wejścia do placówki – zarówno od strony ulicy Prawdziwka 2, czyli wejście główne, jak i od strony Parku Kultury w Powsinie.
