W tym momencie to właśnie rodzina przejmuje obowiązki opiekuńcze i organizacyjne, skupiając całą uwagę na dobrostanie chorego. Jeśli postanowi opiekować się nim samodzielnie, musi przede wszystkim ułożyć plan dnia i co najważniejsze, konsekwentnie się go trzymać. Dla osoby z chorobą Alzheimera najważniejsza jest rutyna, która daje jej poczucie powtarzalności, a co za tym idzie bezpieczeństwa, które stanowi fundament wspólnej codzienności. Każdy dzień musi być dobrze zorganizowany, przewidywalny, a także wypełniony aktywnościami wspierającymi zdrowie fizyczne i zdrowie mózgu.
Stała godzina pobudki wyznacza rytm dobowy, gdzie sama pora wstania z łóżka powinna być w miarę wczesna. Jest to czas pierwszych rutynowych działań czyli porannej toalety, także w zaplanowanej kolejności czynności toaletowych i ubierania się. Wykonywanie ćwiczeń fizycznych w dalszych krokach to idealny sposób na załadowanie energii i poranny rozruch. Wystarczy kilka pozycji, o które można zapytać fizjoterapeutę lub zasięgnąć porady terapeuty zajęciowego. Profesjonalista ułoży plan bazujący na synergii ciała i umysłu, gdzie ruch będzie połączony ze skupieniem i złożonym myśleniem.
Kluczem do sukcesu są stałe pory posiłków, w których przygotowanie należy angażować chorego, na miarę jego możliwości. Ważne, aby powierzone mu zadania nie przerastały go, co mogłoby wywołać frustrację i niechęć do ich ponownego wykonywania. Posiłki podawane regularnie, w pięciu porcjach pozwalają na kontrolowanie apetytu chorego, a także wpływają na trawienie i przemianę materii. Zaleca się zminimalizowanie produktów zawierających cukier, ale nie należy rezygnować z drobnych przyjemności. Niezaprzeczalnie najważniejszym aspektem każdego posiłku jest spożycie go w gronie najbliższych.
Aktywności między posiłkami to często najtrudniejsze momenty dla opiekunów. Warto przemyśleć co nasz bliski lubił robić zanim zachorował i zaproponować mu tego typu aktywności w prostszej formie. Od spacerów począwszy przez gry planszowe, nieskomplikowane gry karciane po proste prace domowe. Dobrym sposobem na spędzenie czasu wolnego a jednocześnie wspieranie procesów poznawczych jest wypełnianie kart pracy przeznaczonych dla osób z chorobami otępiennymi. W planie dnia w możliwie największym stopniu należy ograniczyć oglądanie telewizji, a w szczególności włączania jej jako tła. Nagromadzenie bodźców płynących z włączonego telewizora, wysokie dźwięki, epileptyczne światło i natłok negatywnych wiadomości powoduje u chorego rozdrażnienie, strach a nawet agresję. Jeśli nie ma innego pomysłu, szczególnie w porze jesiennej i zimowej, można dołączyć bloki telewizyjne z ograniczeniem do jednej godziny dziennie i stałej pory, włączając filmy przyrodnicze, stare kino czy wydarzenia sportowe. Ostrożność należy zachować przy wyborze prasy, zwracając uwagę na treści zawarte w gazetach, a także budzące grozę nagłówki. Najlepszym rozwiązaniem są kolorowe pisma przeznaczone dla seniorów lub magazyny tematyczne.
W ciągu dnia należy znaleźć czas na relaks chorego w postaci godzinnej drzemki w ulubionym fotelu, przy dźwiękach relaksującej muzyki. Wyciszamy otoczenie, jednak nie powodujemy wrażenia ciszy nocnej. Ważne jest, aby podopieczny zdrzemnął się w pierwszej połowie dnia. Drzemki popołudniowe często wybijają z rytmu, co ma wpływ na sen nocny.
Wśród aktywności całego dnia trzeba pamiętać o niezwykłym aspekcie kontaktów społecznych, nie należy izolować chorego. Wizyty rodziny i przyjaciół nie mogą być zbyt intensywne, skomasowane pod względem liczby odwiedzających. Goście nie mogą być głośni, a odwiedziny zbyt długie i koniecznie powinny odbywać się w porach aktywności. Tu wiele zależy od delikatności i uważności otoczenia, nie zadajemy choremu krępujących pytań o tożsamość gości, nie męczymy go tematami, które być może dla niego będą już za trudne, ale staramy się włączać do rozmowy. Mówimy prostymi zdaniami, wyraźnie, zwracając się do chorego patrzymy mu w oczy. Uprzedzamy wcześniej gości o sytuacji zdrowotnej gospodarza, tak aby wszyscy mogli czuć się komfortowo.
Jeszcze przed ostatnim, wieczornym posiłkiem koniecznie trzeba opracować plan wieczornej toalety. Jest to temat, z którym rodziny osób dotkniętych chorobą Alzheimera borykają się codziennie, i napotykają na trudności i niechęć ze strony podopiecznego. Tu słowo rutyna ma kluczowe znaczenie. Zachęcenie chorego do kąpieli wymaga ogromnych pokładów cierpliwości ze strony opiekuna. Ważne by podejść do tematu ze spokojem, a przede wszystkim zadbać o poczucie intymności i komfortu.
Życie z osobą cierpiącą na chorobę Alzheimera czy pokrewne choroby otępienne wymaga od opiekuna przygotowania strategii działania. Jednocześnie opieka nad chorym musi być kompleksowa i łączyć we współpracy zespół lekarza, fizjoterapeuty i terapeuty zajęciowego, a także pozostałą część rodziny, która będzie wsparciem dla osoby na co dzień przebywającej z chorym. Warto w planie dnia uwzględnić korzystanie z pomocy placówek zapewniających dzienną opiekę wytchnieniową, gdzie podopieczny może spędzić kilka godzin biorąc udział w ciekawych zajęciach i ćwiczeniach fizycznych. Rekomendowane są szkolenia dla opiekunów i grupy wsparcia, gdzie można otrzymać fachową pomoc. Tylko takie holistyczne podejście zagwarantuje spokój zarówno choremu i jego najbliższym.
www.fundacja-owaplus.com
email: fundacja.owaplus@op.pl
Fot. pixabay
