Serwis korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę, że będą one umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w swojej przeglądarce.

dzisiejsza
pogoda

31°
14°

Żegnamy wybitnego Polaka

18-10-2017 22:00 | Autor: Prof. dr hab. Lech Królikowski
W piątek 13 października 2017 r. odszedł na zawsze w wieku 97 lat Stanisław Wyganowski – ekonomista (doktor nauk ekonomicznych), urbanista, społecznik – mianowany przez premiera Tadeusza Mazowieckiego w 1990 r. wojewodą warszawskim, a 30 stycznia 1990 r. prezydentem m. st. Warszawy.

Godność tę 25 czerwca 1990 r. potwierdziło Zgromadzenie Wyborcze Warszawy.  Funkcję prezydenta Stanisław Wyganowski pełnił do końca pierwszej kadencji samorządowej, a dokładnie do 5 października 1994 r. Był prezydentem naszego miasta w okresie bardzo trudnym. Finanse publiczne były w katastrofalnym stanie; ustrój był zmieniony,  ale nie ludzka mentalność. Prawo było „płynne”; kwitła przedsiębiorczość straganowo-szczękowa; infrastruktura techniczna miasta była w rozsypce. Pierwsza ustawa warszawska okazała się wyjątkowo ułomna...

Odrodzony samorząd terytorialny nie miał także procedur ani wypracowanego sposobu funkcjonowania. Wprowadzony 27 maja 1990 r. ustrój Warszawy był eksperymentem społecznym i gospodarczym. Miasto podzielone było na siedem (pod koniec kadencji na osiem) dzielnic-gmin, które były – zgodnie ustawą samorządową – „niezawisłymi” gospodarzami na swoim terenie.  Prezydent miasta miał minimalny wpływ na dzielnice, które – po wykonaniu inwentaryzacji i komunalizacji – dysponowały miejskimi nieruchomościami. Dr Stanisław Wyganowski (bezpartyjny) był osobą  o charakterze koncyliacyjnym; unikał konfliktów; starał się przekonywać do swych racji. Uważam, że dzięki wielkiej osobistej kulturze dotrwał do końca kadencji, a nawet kilka miesięcy dłużej, gdyż politycy bardzo długo nie mogli zdecydować się na swojego,  mocowanego partyjnie kandydata.

Dr Stanisław Wyganowski - pierwszy z prawej - Olgierd Budrewicz i Andrzej Blikle na

konferencji Towarzystwa Przyjaciół Warszawy - 1998 r.

 

Miałem honor i przyjemność osobiście znać prezydenta Wyganowskiego.  Używając pewnej przenośni można powiedzieć, że był człowiekiem z innej epoki. Wyróżniał się kulturą osobistą, ale także cechami fizycznymi. Był szczupły i wysoki (ok. 185 cm), wysportowany (grał w tenisa), zawsze starannie ubrany, nie tylko przez kobiety uważany za przystojnego. Miałem okazję wielokrotnie być z prezydentem na różnego rodzaju spotkaniach i konferencjach. Nawet w środowiskach, do których trafiał po raz pierwszy, nikt nie miał wątpliwości, kto w tym tłumie jest prezydentem Warszawy.

Był skromny, ale jednocześnie dostojny.  W pewnym zakresie przypominał przedwojennego prezydenta RP – prof. Ignacego Mościckiego. Dobrze posługiwał się językiem francuskim, co ułatwiało mu kontakty międzynarodowe. W latach 1974-1980 przebywał w Algierii, gdzie pracował nad urbanistycznym planem miasta Algier. Będąc prezydentem naszego miasta, pełnił funkcje przewodniczącego Światowego Związku Miast Pokoju. Był delegatem Polski do Stałej Konferencji Władz Lokalnych i Regionalnych Rady Europy w Strasburgu.

Po II wojnie światowej Stanisław Wyganowski związał się z urbanistyką.  Pracował, m. in. w Instytucie Budownictwa Mieszkaniowego, Biurze Projektów Warszawa Północny-Wschód, Pracowni Urbanistycznej Województwa Warszawskiego, Instytucie Urbanistyki i Architektury, którego na początku lat 70. był dyrektorem. Od 1980 r. pracował na stanowisku docenta w Instytucie Kształtowania Środowiska. W latach 1968–1972 był członkiem Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju oraz Komitetu Architektury i Urbanistyki Polskiej Akademii Nauk. W latach 1968–1973 zasiadał we władzach Towarzystwa Urbanistów Polskich, a w 1997 został wybrany prezesem tego stowarzyszenia. 

Prezydent dr Stanisław Wyganowski - drugi z prawej - w gronie warszawskich burmistrzów 19 maja 2000 r.

 

Po 4 czerwca 1989 r. czynnie włączył się w dyskusje („Niespodzianka”) na temat polskiego samorządu terytorialnego, a szczególnie na temat przyszłego ustroju Warszawy. Doświadczenie w zakresie urbanistyki, udział w przygotowywanych ustawach samorządowych oraz działalność społeczna spowodowały, iż cieszył się poparciem m. in. „Komitetów Obywatelskich”.  To uznanie  doprowadziło go do funkcji wojewody i prezydenta stolicy. Był również wiceprzewodniczącym Komisji Rządowo-Samorządowej przy Urzędzie Rady Ministrów oraz współzałożycielem Unii Metropolii Polskich. W latach 1990–1994 był przewodniczącym rady Fundacji Unii Metropolii Polskich. W 1993 opublikował książkę pt. „Jutro wielka Warszawa”, a w 2010 (wspólnie ze mną) książkę pt. „Rozważania o przyszłości Warszawy”.

Był honorowym obywatelem Warszawy (2012). Został m. in.  odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski.

Dr Stanisław Wyganowski wywodził się ze środowiska ziemiańskiego. Jego teściem był ówczesny ambasador Rzeczypospolitej w Japonii, a dom w Czyżowie Szlacheckim był ważnym ośrodkiem kultury, w którym bywali m. in. Stefan Żeromski i Władysław Reymont.

Przyszły prezydent Warszawy brał udział w kampanii wrześniowej 1939,  później działał w konspiracji w oddziałach Armii Krajowej. W sprawach naszego miasta dążył do stworzenia z Warszawy wielkiej europejskiej metropolii, stąd m. in. Jego udział w przygotowaniu kolejnych wersji ustawy metropolitarnej. Doceniał – podobnie jak Stefan Starzyński – udział organizacji społecznych w dziele budowy miasta. Był m. in. przewodniczącym kapituły honorowego medalu im. Króla Stanisława Augusta, nadawanego  przez Towarzystwo Przyjaciół Warszawy (dotychczas tylko 8 egzemplarzy) za wybitny wkład w „dzieło budowy majestatu stolicy Rzeczypospolitej”.

Wróć

Inne artykuły

Mundial 2018 pod Kopą Cwila Na cześć Krychowiaka wszyscy hip-hip-huuurrra! – nawoływał spiker po zakończonej transmisji meczu z Senegalem. Kibice podjęli wyzwanie, jednak nie było słychać wielkiego entuzjazmu. Przecież ten zdawałoby się prosty mecz został przegrany.
MAL już działa!! W sobotę 16 czerwca odbyła się uroczystość otwarcia Miejsca Aktywności Lokalnej (MAL) na Zielonym Ursynowie przy Dzielnicowym Ośrodku Kultury Ursynów przy ul. Kajakowej 12b.
Nowa parkowa alejka Mieszkańcy Ursynowa Północnego, zwłaszcza ci z okolic Puszczyka, Pięciolinii i Wiolinowej, mają kolejny powód do dumy. Na terenie zielonym, znajdującym się pomiędzy tymi ulicami, powstała zupełnie nowa, parkowa alejka – wykonana w ramach zeszłorocznej edycji Budżetu Partycypacyjnego.
Głosujmy na projekty BP jak najszybciej! Wywiad z burmistrzem Ursynowa Robertem Kempą.