Serwis korzysta z plików cookies. Korzystanie z witryny oznacza zgodę, że będą one umieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Mogą Państwo zmienić ustawienia dotyczące plików cookies w swojej przeglądarce.

dzisiejsza
pogoda

31°
14°

W sprawie strategii zrównoważonego rozwoju

02-08-2017 21:56 | Autor: dr Stanisław Abramczyk
O potrzebie posługiwania się, zwłaszcza przez administrację państwową i samorządową, dobrze opracowaną strategią rozwoju zrównoważonego, jako instrumentu zawierającego wytyczne działalności w powierzonym im zakresie, pisałem wielokrotnie. Temat stał się znów aktualny w związku z opublikowaniem przez Ratusz Stołeczny projektu do konsultacji społecznych pt. "Strategia-Warszawa 2030".

W jego tekście pojawia się zdawkowo wzmianka o rozwoju zrównoważonym, ale bez wyjaśnienia treści tego terminu. A - moim zdaniem, termin ten – dla uświadomienia sobie przez adresatów projektu, że chodzi tu o rozwój szczególny, preferowany na całym świecie – powinien figurować już w tytule dokumentu. We wstępie do niego należałoby także rozwinąć jego sens. Jest to niezbędne dla zaakcentowania jego pozytywnej odmienności w porównaniu z wciąż agresywnym, lecz niepożądanym rozwojem niezrównoważonym, którego wyraziciele uprawiają bezwzględną pogoń za maksymalizacją korzyści materialnych /a zwłaszcza finansowych/ kosztem nadrzędnych wartości i potrzeb publicznych.

"Strategia-Warszawa 2030", obejmująca 31 stronic tekstu, zawiera: wprowadzenie, formułę prac, wizję Warszawy w 2030 roku, potencjały i  wyzwania, cele strategiczne i operacyjne, zmiany względem poprzedniej edycji strategii, system realizacyjny, sprawozdawczość i ocenę. W zakresie celów wymienia się cztery główne: odpowiedzialna wspólnota, wygodna lokalność, funkcjonalna przestrzeń, innowacyjne środowisko.

Na temat tego projektu wypowiedział się zasadnie Bartosz Dominiak, wiceprzewodniczący Otwartego Ursynowa: "Aby pójść ich /autorów projektu - S.A./ drogą, nie wystarczy grzeczna strategia, którą czyta się łatwo, lekko i przyjemnie. Strategia, którą od razu wszyscy pokochają, a radni bez sprzeciwu przyjmą w głosowaniu. Warszawa potrzebuje na najbliższe kilkanaście lat strategii kontrowersyjnej, wyrazistej, ambitnej. Strategii, z której nieżyczliwi naszemu miastu będą się śmiali, ale której realizacja będzie krokiem milowym w historii stolicy Polski" /"Passa" 29/2017/.

Zachęcałbym do zabrania głosu także innych działaczy społecznych, osoby niezrzeszone, jak również urzędników samorządowych i państwowych. Dołóżcie swoje uwagi i propozycje. Tak, aby strategia zrównoważonego rozwoju stolicy nabrała treści i form odpowiadających potrzebom obecnych i przyszłych pokoleń jej mieszkańców. Bo przecież długodystansowym celem rozwoju zrównoważonego jest tworzenie optymalnych warunków dla zdrowia i życia ludzi, przyrody i kultury metodą harmonizowania relacji wewnątrz wymienionych segmentów rzeczywistości i między nimi. A rzeczywistość ta także na obszarze Warszawy  już teraz jest wcale nieoptymistyczna. I może być jeszcze gorsza, jeżeli rozwój będzie postępował tak, jak dotychczas.

Z powodu mnogości negatywnych zaszłości i zagrożeń będących następstwami rozwoju niezrównoważonego, przytoczę tylko kilka takich przykładów. Oto one:

- postępujące zniszczenia i dalsze zagrożenia będącej podstawą rozległego ekosystemu, naturalnej sieci wodnej na terenie Warszawy południowej - Potok Służewski wraz z pobliskimi jeziorkami, stawami, sadzawkami /zabudowa nabrzeży, obniżanie lustra, zatrucie i zanieczyszczenie wód, zanik życia, wysychanie/;

- ekspansja urbanizacyjna na biologicznie czynne tereny Ursynowa, Mokotowa, Wilanowa i innych dzielnic, przyczyniająca się dostrzegalnie do pogorszenia warunków zdrowia, życia i wypoczynku mieszkańców;

- kuriozalna na skalę światową lokalizacja /nazywanego zastępczo "południową obwodnicą Warszawy"/ odcinka Trasy A-2, czyli międzynarodowej autostrady tranzytowej Berlin-Moskwa /a w przyszłości Lizbona-Paryż-Berlin-Warszawa-Moskwa-Władywostok/ w skojarzeniu z centralnym portem lotniczym Okęcie, co w zurbanizowanej strukturze stolicy państwa formuje wielki węzeł autostradowo-powietrzny.

Lokalizacja takiego węzła transportowego w stolicy państwa jest niedopuszczalna ze względu na stwarzane przezeń zagrożenia ekologiczne już w czasie pokoju /hałas, wibracje, odwodnienie i zatrucie terenu spalinami, katastrofy komunikacyjne itp./, a jeszcze bardziej na wypadek konfliktu zbrojnego /kiedy to tak usytuowany węzeł transportowy stałby się priorytetowym obiektem zmasowanych uderzeń przeciwnika/. Alternatywna, pozamiejska lokalizacja tego odcinka Trasy A-2 i centralnego portu lotniczego w postaci Mazowieckiego Węzła Transportowego mogłaby uchronić stolicę państwa od ewidentnych zagrożeń ekologicznych i militarnych, jak również

- ze względu na korzystne położenie w odniesieniu do Europy i Azji - przynieść Polsce znaczące korzyści gospodarcze, cywilizacyjne, społeczne, prestiżowe. Ale te - ignorowane przez inwestora, czyli przez Generalną Dyrekcję Dróg Krajowych i Autostrad - aspekty lokalizacji nie zostały dostrzeżone także przez twórców obecnego projektu strategii. 1/

Nabierają również rozpędu - znamionujące napór rozwoju niezrównoważonego - takie fenomeny urbanizacyjne, jak:

- swoista manhattanizacja ścisłego centrum w otoczeniu Pałacu Kultury i Nauki, uniemożliwiająca dopływ świeżego powietrza do tej newralgicznej części miasta, skutkująca także pozbawieniem jej zieleni, nadmiernym nagrzaniem i przesuszeniem;

- postępująca w wyniku nasilających się inwestycji budowlanych fragmentycja naskarpowo-podskarpowej strefy zieleni od Lasu Natolińskiego do Łazienek Królewskich, która - już w założeniach ekipy prezydenta Stefana Starzyńskiego /1934-1939/ - miała stać się biologicznie czynnym łącznikiem między pasami napowietrzania najbardziej zurbanizowanych partii stolicy, zapewniającymi oczyszczanie i regenarację klimatu.

Kontynuacja takich inwestycji, jak te przytoczone przykładowo powyżej, prowadzi do uczynienia z Warszawy Spalinogrodu, mimo że istnieją jeszcze możliwości zapewnienia jej statusu Ekopolii.

Biorąc więc pod uwagę przytoczone powyżej, jak i wiele innych negatywnych zaszłości i zagrożeń, proponowałbym do celów strategicznych aktualnego projektu strategii dołączyć działania ukierunkowane na:

- skuteczne usuwanie z planów i wdrożeń szkodliwych skutków i zagrożeń powodowanych przez dotychczasową praktykę;

- zdecydowane przestawienie Warszawy i jej otoczenia na tory rozwoju zrównoważonego;

- utworzenie Instytutu Rozwoju Zrównoważonego dla zapewnienia organizacyjnym strukturom państwowym i samorządowym kompetentnych profesjonalnie i społecznie obsad kadrowych oraz niezbędnych, przygotowanych fachowo analiz, ocen, koncepcji i strategii rozwoju zrównoważonego, pogłębiania, gromadzenia i upowszechniania wiedzy niezbędnej dla potrzeb praktycznych.

Każda dziedzina gospodarki i służby publicznej wymaga fachowców określonych specjalności. Takich, którzy - dysponując odpowiednim przygotowaniem zawodowym i walorami społecznymi - zapewnią im dobre funkcjonowanie przynoszące pożądane owoce. Potrzebę fachowców o wysokich kwalifikacjach zawodowych i społecznych odczuwają coraz bardziej samorządy terytorialne i administracja państwowa, przed którymi piętrzą się - wciąż słabo postrzegane, formułowane i realizowane - zadania na drodze rozwoju zrównoważonego w każdej skali.

Rozwój zrównoważony determinowany koniecznością życiową wyraża się w dążeniu do zapewnienia optymalnych warunków dla zdrowia i życia /w tym pracy i wypoczynku/ ludzi, przyrody i kultury metodą harmonizowania relacji wewnątrz tych trzech segmentów rzeczywistości i między nimi.

Konieczność skutecznych zabiegów w tym zakresie, formowanych w koncepcje, plany, strategie i programy realizacyjne struktur samorządowych i państwowych wynika z wymogu zdecydowanego przezwyciężenia złego i wciąż pogarszającego się stanu środowiska przyrodniczego, społecznego i kulturowego i wymusza formowanie zrębów jakościowo lepszej przyszłości. Takie dyspozycje wyrażają postanowienia Organizacji Narodów Zjednoczonych, a zwłaszcza "AGENDA 21", czyli obowiązujący wszystkie kraje członkowskie Globalny Program Działania uchwalony na Konferencji "Środowisko i Rozwój" w Rio de Janeiro /1992/, jak również dyspozycje kolejnych programów i dyrektyw Unii Europejskiej. Wyrażają je także dyspozycja prawa polskiego, poczynając od art.5 Konstytucji, mówiącego, że "Rzeczpospolita Polska /.../ strzeże dziedzictwa narodowego oraz zapewnia ochronę środowiska, kierując się zasadą zrównoważonego rozwoju"

Wróć

Inne artykuły

Mundial 2018 pod Kopą Cwila Na cześć Krychowiaka wszyscy hip-hip-huuurrra! – nawoływał spiker po zakończonej transmisji meczu z Senegalem. Kibice podjęli wyzwanie, jednak nie było słychać wielkiego entuzjazmu. Przecież ten zdawałoby się prosty mecz został przegrany.
MAL już działa!! W sobotę 16 czerwca odbyła się uroczystość otwarcia Miejsca Aktywności Lokalnej (MAL) na Zielonym Ursynowie przy Dzielnicowym Ośrodku Kultury Ursynów przy ul. Kajakowej 12b.
Nowa parkowa alejka Mieszkańcy Ursynowa Północnego, zwłaszcza ci z okolic Puszczyka, Pięciolinii i Wiolinowej, mają kolejny powód do dumy. Na terenie zielonym, znajdującym się pomiędzy tymi ulicami, powstała zupełnie nowa, parkowa alejka – wykonana w ramach zeszłorocznej edycji Budżetu Partycypacyjnego.
Głosujmy na projekty BP jak najszybciej! Wywiad z burmistrzem Ursynowa Robertem Kempą.